{"id":5634,"date":"2026-03-08T11:14:58","date_gmt":"2026-03-08T10:14:58","guid":{"rendered":"https:\/\/materiality.pl\/?p=5634"},"modified":"2026-03-09T11:39:54","modified_gmt":"2026-03-09T10:39:54","slug":"women-and-balanced-development","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/materiality.pl\/en\/wiedza-i-praktyka\/kobiety-i-zrownowazony-rozwoj\/","title":{"rendered":"Women and sustainable development"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n

T\u0142o historyczne: od wykluczenia do wsp\u00f3\u0142decydowania<\/span><\/b>\u00a0<\/span><\/h2>\n

Droga kobiet do pe\u0142noprawnego udzia\u0142u w \u017cyciu gospodarczym by\u0142a d\u0142uga\u00a0i wyboista.\u00a0W wielu miejscach\u00a0na \u015bwiecie ta podr\u00f3\u017c nadal trwa.\u00a0Nie\u00a0brakuje na niej\u00a0systemowych\u00a0utrudnie\u0144 i r\u00f3\u017cnych pr\u0119dko\u015bci.\u00a0Sam Mi\u0119dzynarodowy Dzie\u0144 Kobiet zosta\u0142 ustanowiony w 1910 roku po fali protest\u00f3w robotniczych w USA i Europie.\u00a0W Polsce\u00a0pierwsze prawa wyborcze w Polsce kobiety uzyska\u0142y ju\u017c w 1918 roku,\u00a0jednak\u00a0ich niezale\u017cno\u015b\u0107 finansowa kszta\u0142towa\u0142a si\u0119 znacznie wolniej.<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n

O historii praw wyborczych kobiet mo\u017cna przeczyta\u0107 wi\u0119cej w\u00a0artykule z okazji 100 rocznicy\u00a0wydania dekretu J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego,\u00a0w kt\u00f3rym pojawia si\u0119 fraza \u201ebez r\u00f3\u017cnicy p\u0142ci\u201d.<\/span><\/a>\u00a0<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n

Jak kszta\u0142towa\u0142a si\u0119 rola kobiet na przestrzeni lat?<\/span><\/b>\u00a0<\/span><\/h3>\n

Na pocz\u0105tku XX wieku wyra\u017anie wida\u0107 dominacj\u0119\u00a0modelu \u201ehousewife\u201d i prawne ograniczenia w dysponowaniu w\u0142asnym maj\u0105tkiem w wielu krajach europejskich.\u00a0By\u0142 to jednak okres licznych zmian spo\u0142ecznych, kobiety walczy\u0142y o swoje prawa. W latach 70. XX wieku nast\u0105pi\u0142 prze\u0142om \u2013 wi\u0119kszo\u015b\u0107 zachodnich kultur znios\u0142a ograniczenia w\u00a0dost\u0119pie do edukacji wy\u017cszej i rynk\u00f3w finansowych.\u00a0<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n

Ciekawostka:\u00a0w USA dopiero w 1974 roku zakazano dyskryminacji kobiet w dost\u0119pie do kart kredytowych.\u00a0Uchwalona przez Kongres ustawa o r\u00f3wnej zdolno\u015bci kredytowej (Equal\u00a0Credit\u00a0Opportunity\u00a0Act\u00a0– ECOA), uczyni\u0142a nielegaln\u0105 dyskryminacj\u0119 ze wzgl\u0119du na p\u0142e\u0107 lub stan cywilny przy udzielaniu kredyt\u00f3w.<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n

Teraz w XXI wieku\u00a0elementem strategii wielu firm jest obszar DEI:\u00a0diversity, equity, and\u00a0inclusion\u00a0(r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107, r\u00f3wno\u015b\u0107,\u00a0inkluzywno\u015b\u0107), w kt\u00f3rej r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 staje si\u0119 miernikiem odporno\u015bci biznesowej (business\u00a0resilience).<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n

Ile lat dzieli nas od r\u00f3wno\u015bci? Perspektywa ekonomiczna<\/span><\/b>\u00a0<\/span><\/h2>\n

Mimo post\u0119p\u00f3w, dane statystyczne s\u0105 bezlitosne. Wed\u0142ug\u00a0<\/span>raportu\u00a0<\/span>World Economic Forum (WEF) „Global Gender Gap Report 2025”<\/span><\/b><\/a>,\u00a0przy obecnym tempie zmian \u015bwiat potrzebuje a\u017c\u00a0<\/span>123\u00a0lata<\/span><\/b>, aby ca\u0142kowicie zniwelowa\u0107 r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy p\u0142ciami we wszystkich obszarach.\u00a0Ten\u00a0wynik jest o 11 lat lepszy ni\u017c w prognozach z 2024 roku, jednak data docelowa wci\u0105\u017c wykracza daleko poza cele zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju wyznaczone na rok 2030. \u017baden kraj nie osi\u0105gn\u0105\u0142 jeszcze pe\u0142nej r\u00f3wno\u015bci p\u0142ci.<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n

W kontek\u015bcie samej luki ekonomicznej (Economic Participation and Opportunity) sytuacja wygl\u0105da jeszcze powa\u017cniej. W tym obszarze oszacowano, \u017ce pe\u0142n\u0105 r\u00f3wno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 osi\u0105gniemy dopiero za 135 lat.<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n

R\u00f3\u017cnice w uczestnictwie w rynku pracy i wynagrodzeniach s\u0105 najbardziej oporne na zmiany.\u00a0W\u00a0Polsce wiele kobiet pozostaje poza rynkiem pracy ze wzgl\u0119du na nieodp\u0142atn\u0105 prac\u0119 opieku\u0144cz\u0105. Faktem pozostaj\u0105 te\u017c zjawiska takie jak „szklany sufit” (bariery w awansie).\u00a0<\/span>Kobiety stanowi\u0105 jedynie 28,8% os\u00f3b na stanowiskach wy\u017cszego szczebla.<\/span><\/a>\u00a0Nierzadko spotykana jest te\u017c\u00a0„lepka pod\u0142oga” (zatrzymywanie kobiet na najni\u017cszych szczeblach p\u0142acowych).<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n

Raport Global Gender Gap Report 2025<\/span><\/a>\u00a0podkre\u015bla, \u017ce domkni\u0119cie luki p\u0142acowej mog\u0142oby zwi\u0119kszy\u0107 globalne PKB o miliardy dolar\u00f3w, co czyni r\u00f3wnouprawnienie priorytetem makroekonomicznym.<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n

Kobiety w Agendzie 2030 \u2013 SDG 5 i nie tylko<\/span><\/b>\u00a0<\/span><\/h2>\n

Cele Zr\u00f3wnowa\u017conego Rozwoju (SDGs) ONZ stanowi\u0105 globalny kompas dla dzia\u0142a\u0144 ESG. Rola kobiet jest bezpo\u015brednio adresowana w\u00a0<\/span>SDG 5: R\u00f3wno\u015b\u0107 p\u0142ci<\/span><\/b>, kt\u00f3ry zak\u0142ada m.in.:<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n