Na pewno nie zaznamy spokoju regulacyjnego. Omnibus dotyczący CSRD i CSDDD już za nami, Komisja jednak uruchomiła w listopadzie proces zmian w rozporządzeniu SFDR, a w grudniu przedstawiła projekt Omnibusa środowiskowego. Trochę o nich ciszej wśród osób zajmujących się zrównoważonym rozwojem, chociaż przyniosą one zmiany być może poważniejsze. SFDR kształtuje przecież dostęp spółek do zrównoważonego finansowania, a drugi pakiet zmian dotyczy m.in. dyrektywy o emisjach przemysłowych i rozszerzonej odpowiedzialności producenta. Przed nami jeszcze rewizja rozporządzenia EUDR oraz dwie najpoważniejsze moim zdaniem inicjatywy: włączenie kryteriów z zakresu zrównoważonego rozwoju do przetargów publicznych oraz nowelizacja przepisów dotyczących gospodarki o obiegu zamkniętym.
Pewne jest też to, że EFRAG dostarczy nam wielu ciekawych materiałów, które ułatwią stosowanie uproszczonych standardów ESRS. Czeka nas dostosowanie wytycznych wdrożeniowych, aktualizacja dokumentów przedstawiających interoperacyjność ESRS-ów ze standardami IFRS i GRI, opracowanie nowych wytycznych na temat metodyki liczenia przewidywanych skutków finansowych (jeśli nie wiecie, jak je liczyć, to nie martwcie się, wszystko będzie jasno przedstawione), dalszy rozwój nowego ESRS Knowledge Hub i ekosystemu VSME. Program prac EFRAG’u na rok 2026, który ostatnio omawialiśmy podczas wspólnego posiedzenia SR TEG i SR Board wygląda nie jak plan roczny, a co najmniej pięcioletni 😉
Nadal będziemy obserwowali bardzo dynamiczny wzrost instalacji nowych mocy wytwórczych OZE i spodziewam się, że znów ponad połowa tego wzrostu na świecie zostanie wygenerowana przez Chiny. Od dwóch lat wzrost zużycia energii w Chinach jest pokrywany wyłącznie nowymi mocami w energetyce słonecznej i wiatrowej, podczas gdy zużycie paliw kopalnych jest w stagnacji. Z każdym miesiącem łatwiej będzie podjąć uzasadnioną biznesowo decyzję o dekarbonizacji, elektryfikując kolejny element działalności operacyjnej przedsiębiorstwa, głównie z uwagi na stale obniżające się koszty instalacji fotowoltaicznych i magazynów energii. Czy spółki łatwo uzyskają atrakcyjne finansowanie na tego typu projekty? Z tym może być trudniej, bo jednym z efektów pierwszego Omnibusa będzie skoncentrowanie dostępności zrównoważonego finansowania wyłącznie dla największych koncernów – chociaż może to być widoczne jeszcze nie w 2026 roku, a w kolejnych latach. „Mniejszym wśród dużych” spółek i średnim przedsiębiorstwom będzie niestety trudniej.
Bardzo jestem ciekaw, jak do raportowania podejdą spółki, które miały być objęte dyrektywą CSRD, a ostatecznie unikną tego obowiązku. Część z nich z radością odetchnie. Inne z różnych powodów uznają, że dobrowolna sprawozdawczość ma sens. Zwłaszcza wtedy, gdy jest ona efektem końcowym prowadzonych działań, przedstawieniem partnerom biznesowym, instytucjom finansowym i klientom danych, informacji i osiągnięć w zrównoważonej transformacji. Które spółki wybiorą uproszczone standardy ESRS (moim zdaniem to najlepszy wybór dla dużych przedsiębiorstw), które sięgną po standardy IFRS lub GRI, kto spróbuje stworzyć sensowne raporty z wykorzystaniem wytycznych VSME?
Najbardziej jednak ciekawi mnie, jak polskie i europejskie spółki zaczną się dostosowywać do wymogów stawianych przez partnerów biznesowych spoza Europy w zakresie zrównoważonego rozwoju. Standardy IFRS już obowiązują lub są w trakcie wdrażania w ponad trzydziestu krajach. Kilkadziesiąt państw na świecie wdraża systemy taksonomii, w mniejszym lub większym stopniu wzorowane na naszym europejskim. Część krajów, m.in. w Azji Południowo-Wschodniej przygotowuje obowiązkowe regulacje z zakresu należytej staranności. Czy pierwsze efekty odczujemy już w 2026 roku czy dopiero w kolejnych latach? Jakich danych i informacji będą oczekiwali od nas partnerzy biznesowi z tych krajów? Czy łatwiej nam będzie wdrażać procesy należytej staranności, jeśli wyraźnie swoje oczekiwania w tym zakresie wyrażą podmioty w naszym łańcuchu wartości?
Jestem przekonany, że 2026 rok upłynie pod znakiem zmian jeszcze bardziej dynamicznych niż kończący się 2025. Warto wyposażyć się w interdyscyplinarne podejście i myślenie systemowe 😊
Polish
English