W uproszczonych standardach ESRS przepisy dotyczące skutków finansowych ryzyk i szans znajdują się w dwóch miejscach:
- ESRS 2 w wymogu ujawnieniowym SBM-3 zawiera ogólne zasady ujawniania skutków finansowych (pkt. 25-32) dotyczące wszystkich tematów zrównoważonego rozwoju.
- ESRS E1 w wymogu ujawnieniowym E1-11 zawiera szczegółowe zasady ujawniania skutków finansowych (pkt. 38-42) dotyczących ryzyk i szans związanych ze zmianą klimatu.
Stare ESRS-y miały w każdym ze standardów środowiskowych specjalny wymóg ujawnieniowy dotyczący przewidywanych skutków finansowych (związanych z zanieczyszczeniem, wodą itd.). Teraz to zostało uproszczone i specjalne zasady dotyczą tylko zmiany klimatu; przyczyną jest zapewnienie możliwie wysokiej spójności z IFRS S2.
Czym są skutki finansowe? To takie skutki ryzyk i szans, które wpływają na sytuację finansową, wyniki lub przepływy pieniężne spółki. Mamy dwa rodzaje skutków finansowych:
- Bieżące: dotyczą bieżącego okresu sprawozdawczego, czyli roku, za który przygotowujemy raport. Te skutki są ujawnione w sprawozdaniu finansowym spółki. Ujawniając je w sprawozdaniu zrównoważonego rozwoju, musimy je po prostu skopiować lub włączyć przez odniesienie, oczywiście z odpowiednim komentarzem.
- Przewidywane: to te skutki finansowe, które nie spełniają kryteriów ujęcia w sprawozdaniu finansowym i nie są uwzględnione w skutkach bieżących. Część ryzyk i szans może przynieść skutki w dłuższym horyzoncie czasu albo ich prawdopodobieństwo dziś jest relatywnie niewielkie, lecz spodziewamy się, że z czasem wzrośnie. To właśnie one nie trafią dziś do sprawozdania finansowego, ale trzeba je ująć w sprawozdaniu na temat zrównoważonego rozwoju.
Na temat skutków finansowych powinniśmy ujawniać dwa rodzaje informacji:
- Informacje jakościowe: to są po prostu opisy, a także wszelkiego rodzaju oceny wyrażone słownie, np. „to ryzyko może mieć poważny skutek dla wartości naszych aktywów produkcyjnych”, „ta szansa może przynieść znaczące oszczędności w zakresie kosztów nabywanych paliw i energii”.
- Informacje ilościowe: to z kolei są liczby. Możemy je ujawniać w formie konkretnych kwot lub zakresów kwot, a także w formie innych liczb, na przykład wolumenu produkcji lub liczby pracowników.
Istnieje też kilka zasad, które pozwalają nam w pewnych przypadkach nie ujawniać informacji ilościowych na temat skutków ryzyk i szans:
- Jeśli bieżące lub przewidywane skutki finansowe danych ryzyk i szans nie są możliwe do wyodrębnienia: Wyobrażam sobie, że na przykład jeżeli identyfikujemy istotne ryzyko reputacyjne związane z jakimś tematem zrównoważonego rozwoju, to próba policzenia jego skutków finansowych może spełznąć na niczym, bo ciąg przyczynowo-skutkowy pomiędzy reputacją spółki a konkretnymi pozycjami rachunku wyników lub przepływów pieniężnych podlega wielu różnym czynnikom.
- Jeśli poziom niepewności pomiaru jest tak wysoki, że uzyskane w ten sposób informacje ilościowe nie byłyby użyteczne: Na przykład, jeżeli szacując przewidywane skutki finansowe jakiegoś konkretnego ryzyka okaże się, że może ono spowodować wzrost kosztów mieszczący się w przedziale 10-90%, to taka informacja jest raczej bezwartościowa.
- Jeżeli spółka nie posiada umiejętności, zdolności lub zasobów do przekazania informacji ilościowych na temat przewidywanych skutków finansowych: Mogłoby się wydawać, że ten przepis rozwiązuje wszystkie problemy. Nie wiem, nie umiem, nie znam się, więc nie raportuję. Uważam, że będzie on martwy, bo przecież zanim wspierając się nim postanowimy nie ujawniać niczego, trzeba będzie odbyć poważną rozmowę z biegłym rewidentem. A poza tym który zarząd lubi pisać w raporcie, że nie umie planować przyszłości spółki? 😉
Te trzy powyższe sytuacje dotyczą informacji ilościowych; informacje jakościowe, czyli opisowe, trzeba jednak ujawnić.
Niektóre informacje na temat skutków finansowych ryzyk i szans trzeba ujawniać od początku stosowania standardów ESRS. W stosunku do wielu informacji istnieją jednak okresy przejściowe. Ich konstrukcja jest na tyle złożona, że opiszę je w jednej z kolejnych edycji newslettera 😊
P.S. 23 października 2026 r. prowadzę szkolenie online na temat uproszczonych standardów ESRS. Szczegóły i zapisy znajdziecie na stronie MATERIALITY ACADEMY. Dwie godziny samych konkretów!
Polish 
English