Najpierw kilka słów o bałaganie regulacyjnym. Dyrektywa CSRD mówi w art. 19a ust. 1 lit. a) pkt iii o konieczności raportowania na temat planu przejścia na zrównoważoną gospodarkę. W standardach ESRS zdefiniowane są dwa odrębne pojęcia: plan przejścia oraz plan przejścia dotyczący łagodzenia zmiany klimatu. Najczęściej rozmowy z ekspertami zajmującymi się raportowaniem zrównoważonego rozwoju dotyczą tego drugiego planu, bo obowiązki związane z jego ujawnianiem są szczegółowo opisane w wymogu ujawnieniowym E1-1. Mamy jednak też wymóg ujawnieniowy E4-1 dotyczący planu przejścia w zakresie bioróżnorodności i ekosystemów oraz uwzględniania bioróżnorodności i ekosystemów w strategii i modelu biznesowym. A do tego wszystkiego mamy dyrektywę CSDDD, która w art. 22 mówi o planie transformacji na rzecz zmiany klimatu. W angielskim oryginale plan w standardach ESRS i ten w CSDDD nazywają się tak samo: transition plan for climate change mitigation – chodzi więc o to samo, niestety znów nie popisały się tu służby tłumaczeniowe Komisji Europejskiej.
Dyrektywa dotycząca należytej staranności nakazuje objętym nią spółkom przyjęcie i wdrożenie planu transformacji na rzecz łagodzenia zmiany klimatu – mamy tu więc obowiązek dotyczący podjęcia określonych działań. Dyrektywa CSRD i w ślad za nią standardy ESRS nie nakazują żadnego działania, zawierają one wyłącznie obowiązki sprawozdawcze. Wszystkie elementy wymogu ujawnieniowego E1-4 opisane w par. 16 ESRS E1 dotyczą wyłącznie sytuacji, gdy taki plan istnieje. Jeśli nie mamy planu transformacji, korzystamy z zapisu par. 17: ujawniamy, czy zamierzamy taki plan przyjąć, a jeśli tak, to kiedy.
Poza bałaganem w samych regulacjach mamy niestety też nieporządek w zakresie wsparcia dla spółek. Tworzenie planów transformacji i raportowanie na ich temat jest skomplikowane, więc z inicjatywy Komisji Europejskiej trwają obecnie prace nad dokumentami, które mają te zadania wyjaśnić. Niestety zamiast spójnego podejścia otrzymamy trzy (a w zasadzie cztery) dokumenty:
- EFRAG pracuje obecnie nad wytycznymi wdrożeniowymi dotyczącymi raportowania na temat planów transformacji dotyczących łagodzenia zmiany klimatu. Dokument będzie podzielony na dwie części: jedna będzie dotyczyła tworzenia tego typu planów transformacji, a druga raportowania o nich.
- Platform on Sustainable Finance pracuje nad raportem, który wyjaśni, jakie cechy powinien mieć plan nakładów inwestycyjnych, by można było uznać, że służy on łagodzeniu zmiany klimatu.
- Komisja Europejska opracuje Praktyczne wytyczne dotyczące planu transformacji, do czego jest ona zobowiązana na podstawie art. 19 ust. 2 lit. b) dyrektywy w sprawie należytej staranności.
Wszystkie dokumenty ujrzą światło dziennie w różnym czasie. Wszystkie będą dotyczyły w sumie tego samego, czyli planów transformacji dotyczących łagodzenia zmiany klimatu – tworzenia ich i raportowania na ich temat. Konia z rzędem temu, kto będzie w stanie sprawnie nawigować pomiędzy tymi dokumentami w najbliższych latach. W ubiegłym tygodniu podczas wspólnego posiedzenia Sustainability Reporting TEG i Sustainability Reporting Board, z udziałem przewodniczącej Platform on Sustainable Finance i przedstawicieli Komisji Europejskiej wskazywałem, że takie fragmentaryczne podejście do zagadnienia planów transformacji jest marnowaniem zasobów każdej z instytucji oraz wprowadzi chaos i spowoduje dodatkowe utrudnienia dla spółek.
Warto zwrócić uwagę na jeszcze jeden aspekt. Wszystkie środki zostały przeznaczone na prace wdrożeniowe dotyczące planów transformacji dotyczących łagodzenia zmiany klimatu. A gdzie jest kwestia just transition, czyli sprawiedliwej transformacji? Gdzie są plany transformacji dotyczące bioróżnorodności i ekosystemów? Gdzie są plany przejścia na gospodarkę o obiegu zamkniętym? Zrównoważony rozwój to skomplikowany system składający się ze wzajemnie wpływających na siebie zagadnień i nie można do niego podchodzić poprzez koncentrację na tylko jednym aspekcie, czyli dbając wyłącznie o dekarbonizację.
Polish
English