Omnibus jest passé

23 lut 2026
Piotr Biernacki
Sustainability Managing Partner
Na rynku kapitałowym nikt już nie emocjonuje się Omibusem. Zamieszanie było, minęło, przepisy dla przedsiębiorstw niefinansowych zmieniły się, trzeba pracować dalej nad zrównoważonym rozwojem. To główny wniosek, który wyciągnąłem z dyskusji podczas posiedzenia ESMA Securities and Markets Stakeholders Group 18-19 lutego 2026 r. Na czym konkretnie ma polegać ta dalsza praca nad sustainability? Co jest obecnie ważne dla instytucji finansowych?

Tematy

Securities and Markets Stakeholders Group (SMSG) to ciało doradcze przy ESMA, Europejskim Urzędzie Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych. Uczestniczyłem w jej pracach przez 5 lat (2019-2024), a w styczniu zostałem ponownie powołany w jej skład. SMSG składa się z przedstawicieli instytucji finansowych, infrastrukturalnych, spółek, inwestorów, konsumentów usług finansowych i środowiska akademickiego. Konsultujemy projekty aktów wydawanych przez ESMA i doradzamy przedstawicielom urzędów nadzoru z poszczególnych krajów członkowskich.

Zajmujemy się oczywiście wieloma tematami, a sustainability i zrównoważone finanse są tylko jednym z nich. Jednak wcześniej, w szczególności w latach 2021-2024, ta tematyka wyraźnie dominowała. Nic dziwnego, to wtedy kształtowały się główne przepisy dotyczące systemu sustainable finance w Unii Europejskiej. Obecnie system jest kompletny, mamy akty pierwszego poziomu (rozporządzenia i dyrektywy) i wydane do nich akty wykonawcze (rozporządzenia delegowane, standardy, wytyczne).

Przeprowadzona za pomocą Omnibusa deregulacja nie dotyczy instytucji finansowych. Właściwie powinienem napisać inaczej: dotyczy, ale tylko w zakresie dostępności danych pierwotnych, czyli tych, które pochodzą ze spółek. Instytucje podeszły do niej dość obojętnie. Potrzebują od spółek określonych danych, a skoro większość spółek nie będzie ich publikowała w raportach obowiązkowych, to będą musiały dostarczyć je inaczej. Najczęściej poprzez wypełnianie różnorodnych kwestionariuszy albo za pośrednictwem firm profesjonalnie zajmujących się dostarczaniem danych.

A co interesuje instytucje? Mniej więcej to samo, co wcześniej, czyli ryzyka klimatyczne, emisje i dekarbonizacja, stosowanie procesów należytej staranności i wpływ na środowisko naturalne. Z rozmów z kolegami i koleżankami w SMSG odnoszę wrażenie, że te dwa ostatnie zagadnienia zyskują na znaczeniu.

Większe emocje budzą dwa inne tematy. Jednym z nich jest integracja europejskich rynków kapitałowych, które mimo prowadzonych od lat reform są nadal bardzo podzielone, co utrudnia europejskim spółkom pozyskiwanie kapitału. Kręcimy się z tą integracją w kółko: państwa członkowskie żądają od Komisji przedstawienia propozycji, które skutecznie zintegrują europejski rynek, Komisja te propozycje przedstawia, po czym są one odrzucane lub rozmywane w procesie legislacyjnym przez te same państwa członkowskie, które domagały się reform. I wracamy do punktu wyjścia 😉

Drugi temat jest świeższy i przez to o wiele bardziej interesujący: rola sztucznej inteligencji na rynkach kapitałowych i związane z tym ryzyka i szanse. Temat ciekawszy, bo w zasadzie niemal nie zbadany, a rodzi przecież wiele pytań:

  • W jak dużym stopniu raporty roczne spółek powstają z wykorzystaniem modeli sztucznej inteligencji?
  • Czy nadzór sprawowany przez zarządy i rady nadzorcze nad publikowanymi danymi jest nadal rzeczywisty czy już pozorny?
  • Jak skuteczny jest audyt prowadzony za pomocą AI?
  • Co z raportów odczytują modele wykorzystywane przez inwestorów i jak podejmują na ich podstawie decyzje?
  • Kto ponosi odpowiedzialność wobec inwestorów indywidualnych za decyzje inwestycyjne podejmowane przez sztuczną inteligencję i jak ci inwestorzy są informowani o związanych z tym ryzykach?
  • W jakim stopniu AI może pomóc organom nadzoru w wykrywaniu przestępstw na rynkach kapitałowych popełnianych z wykorzystaniem AI?

Sztuczna inteligencja na rynkach kapitałowych to niezmiernie dynamiczna dziedzina (to trochę truizm, bo przecież tempo zmian modeli AI jest w ogóle bardzo duże, nie tylko w tej jednej branży). Z perspektywy zrównoważonego rozwoju tematyka mieści się w obszarach ładu zarządczego i relacji z konsumentami. A z perspektywy nas wszystkich dotyczy bezpieczeństwa naszych oszczędności i inwestycji 😊

P.S. Jeśli zmiany wynikające z Omnibusa Was interesują, a w szczególności ciekawi Was, co się zmieniło w uproszczonych standardach ESRS, to w MATERIALITY ACADEMY właśnie mamy nowy, super skondensowany i jak zwykle bardzo konkretny kurs pod tytułem… Uproszczone standardy ESRS 😊 

Udostępnij

Bądźmy w kontakcie

Te artykuły mogą Cię zainteresować

Na stronach Ministerstwa Rozwoju i Technologii został opublikowany „Poradnik do przeprowadzania analizy ryzyka fizycznego związanego z klimatem dla aktywności związanych
Justyna Biernacka
10 mar 2026
Równouprawnienie płci stało się w przedsiębiorstwach elementem raportowania ESG i globalnej strategii zrównoważonego rozwoju. Zrozumienie roli kobiet wymaga spojrzenia wykraczającego
08 mar 2026
Zapraszamy do uczestnictwa w webinarium na temat aktualnych regulacji w obszarze zrównoważonego rozwoju i ESG organizowane przez Grupę roboczą ds.
03 mar 2026