Uproszczone standardy ESRS, które Komisja przyjęła 3 lipca 2026 r. są dostępne pod tym samym adresem, gdzie prowadzone były majowe konsultacje projektu. Na dole strony jest sekcja „Commission adoption”, z której można pobrać treść rozporządzenia delegowanego i załącznika ze standardami, zarówno po angielsku, jak też po polsku i w innych językach. Obecnie trwa tzw. scrutiny period, w którym zarówno Parlament, jak i Rada mogą odrzucić rozporządzenie ze standardami. Okres ten trwa dwa miesiące, ale może zostać przedłużony. Powinien więc zakończyć się we wrześniu lub, w przypadku przedłużenia, w listopadzie. Później rozporządzenie zostanie opublikowane w Dzienniku Urzędowym UE i zacznie obowiązywać. Najważniejsze jest to, że w treści standardów już nie mogą być wprowadzane żadne zmiany. Jeśli przygotowujecie się do raportowania za rok 2026 z użyciem uproszczonych ESRS-ów, to to jest wreszcie ich ostateczna wersja.
W międzyczasie na horyzoncie pojawiły się kolejne ESRS-y. W ramach Omnibusa Komisja, Parlament i Rada postanowiły pomóc konkurentom europejskich przedsiębiorstw i zwolnić ok. 90% z nich z obowiązków sprawozdawczych, jednak nadal ok. 1000 grup kapitałowych z siedzibami poza UE, prowadzących odpowiednio dużą sprzedaż na terenie Unii, będzie zobowiązanych do raportowania. A konkretnie obowiązek będzie dotyczył ich odpowiednio dużych jednostek zależnych i oddziałów zlokalizowanych w państwach członkowskich. Będą one musiały sporządzać raporty zgodne ze standardami o roboczej nazwie ESRS-40a (od numeru artykułu w dyrektywie, który ten obowiązek wprowadza). Wcześniej projekt tych standardów nazywał się „non-EU ESRS”, ale podobno nazwa została uznana za negatywną i stygmatyzującą, dlatego została zmieniona 😉
Projekt standardów ESRS-40a znajdziecie na stronie EFRAG poświęconej jego konsultacjom, które trwają do 31 października 2026 r. Standardy powstały w dość prosty sposób: bazą były uproszczone ESRS-y (te, które na początku lipca wydała Komisja), w których pozostawiono tylko to, co dotyczy istotności wpływu i usunięto wszystko, co dotyczy istotności finansowej (ryzyk i szans).
Warto jednak zwrócić uwagę na zaproponowany w ESRS-40a 1 pkt 28 i towarzyszące mu pkt. 29-30. Zasadniczo raport ma dotyczyć całej grupy kapitałowej, czyli tego samego zakresu, który obejmuje skonsolidowane sprawozdanie finansowe (pkt 27). Ale na podstawie pkt 28 grupa może ograniczyć się do raportowania wyłącznie tzw. „EU-related impacts”, czyli wpływów związanych z Unią Europejską. Cóż to takiego? To wpływy związane z działalnością prowadzoną na terenie Unii Europejskiej (proste i łatwe do określenia) oraz wpływy związane z produktami i usługami, które są sprzedawane lub świadczone lub można racjonalnie przypuszczać, że są sprzedawane lub świadczone na rynku UE, nie tylko bezpośrednio, ale przez różne sieci sprzedaży i dystrybucji.
Konia z rzędem temu, kto w stojącej na drugim końcu świata fabryce, w której praca wrze na trzy zmiany, będzie w stanie zidentyfikować, które konkretnie wpływy związane z BHP lub zanieczyszczeniem należy przypisać do partii produktów trafiającej ostatecznie do jednego z krajów członkowskich UE, a które dotyczą produktów sprzedawanych poza Unią. Albo co powstrzyma spółkę przed twierdzeniem, że wytwarzane w ciągu dnia przez legalnie zatrudnionych dorosłych pracowników na zasilanej zieloną energią linii montażowej produkty trafiają do UE, a te wszystkie, które powstają w wyniku pracy osób nieotrzymujących adekwatnego wynagrodzenia, w koszmarnych warunkach BHP, z komponentów zawierających nie wiadomo jakie zanieczyszczenia, to trafiają do sprzedaży poza Unię. I który audytor będzie w stanie podważyć takie twierdzenie?
Pkt 28 standardu ESRS-40a 1 to prezent dla konkurentów europejskich przedsiębiorstw, którzy z jego pomocą będą w stanie nie ujawniać niewygodnych dla siebie faktów. Dlatego podczas obrad Sustainability Reporting TEG głosowałem przeciwko całemu zestawowi ESRS-40a, bo ten jeden punkt wywraca do góry nogami całą koncepcję rzetelnego raportowania. Mam nadzieję, że w toku dalszych prac zostanie on usunięty z projektu. Jeśli zależy Wam na poprawie pozycji konkurencyjnej europejskich spółek, zachęcam Was do wzięcia udziału w konsultacjach i do wyrażenia sprzeciwu wobec takich zapisów 😊
Polish 
English