Kontekst zmian – nowa definicja jednostek objętych obowiązkiem raportowania
Na przełomie 2025 i 2026 roku nastąpiły istotne zmiany w dyrektywie CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive). W znaczący sposób zawęził się krąg podmiotów objętych obligatoryjną sprawozdawczością. Zgodnie z nowymi zasadami, obowiązkowi raportowania zrównoważonego rozwoju podlegają wyłącznie jednostki, które spełniają dwa kryteria łącznie: zatrudniają powyżej 1000 pracowników i osiągają przychody netto przekraczające 1,9 mld zł.
W efekcie wiele dużych spółek, które wcześniej przygotowywały się do obowiązku raportowania, znalazło się w grupie podmiotów mogących raportować dobrowolnie. Stanęły one przed kluczowym dylematem: jaki standard wybrać, aby zachować wiarygodność w oczach inwestorów i instytucji finansowych?
Odpowiedzią na to pytanie jest wspólna rekomendacja wydana 19 marca 2026 roku przez: Stowarzyszenie Emitentów Giełdowych (SEG), Polski Instytut Praw Człowieka i Biznesu, Izbę Zarządzających Funduszami i Aktywami, Sustainable Investment Forum Poland (POLSIF), Forum Odpowiedzialnego Biznesu oraz Związek Banków Polskich.
„Uproszczone ESRS to standard, który powstał w odpowiedzi na realne potrzeby dużych spółek i ich interesariuszy. Wybierając go, firmy nie tylko budują wiarygodność swoich raportów, ale też inwestują w przyszłość. Oczekiwania banków i funduszy inwestycyjnych oraz dużych partnerów biznesowych są jasne: potrzebują one kompletnych, zweryfikowanych danych ESG. Takie dane mogą znaleźć w raportach zgodnych ze standardami ESRS. Uproszczone ESRS to racjonalny wybór strategiczny, nie tylko techniczny.” ~ powiedział Piotr Biernacki, ESG Reporting Partner w MATERIALITY i Przewodniczący Komitetu Zrównoważonego Rozwoju SEG
Tekst rekomendacji dotyczącej wyboru standardu przez duże spółki raportujące dobrowolnie:
Dlaczego uproszczone ESRS, a nie VSME?
Część dużych spółek raportujących dobrowolnie rozważało wybranie standardu VSME (Voluntary Small and Medium Enterprises), dedykowany mikro, małym i średnim przedsiębiorstwom. Jednak eksperci wskazują, że standard ten nie przystaje do skali i złożoności operacyjnej dużych jednostek i grup.
Ryzyko niewystarczającej jakości danych
Standard VSME został zaprojektowany z myślą o uproszczeniu procesów dla sektora MŚP. W przypadku dużych spółek jego zastosowanie wiąże się z szeregiem ryzyk:
- Brak analizy istotności:
Standard VSME w swojej podstawowej formie nie wymaga przeprowadzenia pełnej analizy podwójnej istotności, co jest fundamentem Standardów ESRS.
Dowiedz się więcej o badaniu podwójnej istotności. - Oczekiwania sektora finansowego:
Inwestorzy i banki, działający w reżimie SFDR (Sustainable Finance Disclosure Regulation), potrzebują danych o wysokim stopniu szczegółowości, których raporty oparte o VSME po prostu nie są w stanie dostarczyć. Pisaliśmy o tym w artykule podsumowującym uproszczone ESRS. - Brak Taksonomii UE:
Obecna wersja VSME nie uwzględnia wymogów dotyczących raportowania zrównoważonych inwestycji, co utrudnia ocenę zgodności działalności firmy z celami środowiskowymi Unii Europejskiej.
Zalety uproszczonych ESRS dla dużych jednostek
Zgodnie z rekomendacją, uproszczone ESRS (których przyjęcie w formie rozporządzenia delegowanego Komisja Europejska planuje na czerwiec 2026 r.) stanowią „złoty środek”. Łączą one wysoką jakość merytoryczną z mniejszą niż wcześniej liczbą punktów danych (datapoints). Ponadto są one uporządkowane i napisane przejrzystym językiem.
Kluczowe argumenty przemawiające za tym wyborem to:
- Spójność globalna:
Uproszczone ESRS zachowują wysoką kompatybilność z międzynarodowymi standardami, takimi jak IFRS S1 i S2 (wydane przez International Sustainability Standards Board) oraz standardami GRI (Global Reporting Initiative). Dzięki temu spółka może przygotować jeden raport, który zaspokoi potrzeby różnych grup interesariuszy. Więcej o uproszczonych standardach dowiesz się w kursie MATERIALITY ACADEMY. - Spójność z przepisami UE:
Uproszczone ESRS są dostosowane do różnych przepisów prawa europejskiego. Dzięki temu tworzenie opartego o nie raportu jest prostsze, bo wykorzystujemy dane i informacje, które i tak gromadzimy na potrzeby zgodności z tymi przepisami. - Łatwiejsza ścieżka do pełnego raportowania:
Stosowanie uproszczonych ESRS przygotowuje spółkę do ewentualnego wejścia w zakres pełnego obowiązku CSRD w przyszłości, minimalizując „szok regulacyjny”. - Wiarygodność i atestacja:
Raporty sporządzone według uproszczonych ESRS mogą być poddawane procesowi atestacji zgodnie z krajowymi standardami, np. KSUA 3002PL, co znacząco podnosi jakość zawartych w nich danych w oczach odbiorców.
Rekomendacja w praktyce – co powinny zrobić spółki?
Organizacje sygnatariusze rekomendują, aby duże jednostki i grupy kapitałowe, podejmujące decyzję o dobrowolnym raportowaniu za rok finansowy 2026, wybrały uproszczone ESRS. Jednocześnie podkreślają, że oryginalne Standardy ESRS z 2023 r. mogą pełnić funkcję pomocniczą i być źródłem dobrych praktyk przy pogłębianiu treści sprawozdania.
Jako MATERIALITY, obserwując rynek i wspierając firmy w procesach sprawozdawczych, widzimy, że spójność standardów jest kluczem do efektywnej komunikacji z rynkiem kapitałowym. Zapraszamy do zapoznania się z naszymi usługami i narzędziami wspierającymi zrównoważony rozwój.
Polish 
English