Raport podsumowujący badanie przeprowadzone przez GlobeScan, ERM Sustainability Institute i Volans możecie znaleźć pod tym adresem. Uczestniczyło w nim 610 specjalistów z całego świata zajmujących się zrównoważonym rozwojem. Podobnie jak w ubiegłym roku utrzymuje się przekonanie (59%), że to, jak zarządzamy zrównoważonym rozwojem, powinno ulec radykalnej zmianie. Dalsze 36% ekspertów uważa, że podejście jest ogólnie właściwe, ale wymaga pewnych zmian.
Najciekawsze jest jednak to, jak respondenci ocenili 65 dźwigni zmian, czyli różnego rodzaju działań przyczyniających się do zrównoważonej transformacji. W stosunku do każdej z nich oceniali oni dwie kwestie: wpływ (czy dana dźwignia przyniesie istotną pozytywną zmianę w ciągu najbliższych 5 lat) oraz wykonalność (czy da się ją w tym czasie wdrożyć na dużą skalę).
Poniżej przedstawiam Wam skomplikowaną (w końcu to aż 65 dźwigni) wizualizację wyników dwóch ostatnich badań, z roku 2025 i 2026.

Co można odczytać z tego wykresu? Przede wszystkim widać, że większość strzałek jest skierowanych w prawą stronę. To oznacza, że w opinii respondentów zmiany da się wprowadzić w większym stopniu, niż sądzili rok temu. Niektóre strzałki są też skierowane w górę, czyli wpływ poszczególnych działań jest oceniany jako większy, chociaż są też strzałki kierujące w dół (mniejszy wpływ).
Jak wczytacie się w nazwy poszczególnych punktów, to zobaczycie, że w lewym dolnym prostokącie (dźwignie o niskim wpływie i niskiej wykonalności) znajduje się wiele działań o charakterze dobrowolnym. Z kolei w prawym górnym prostokącie skupiła się większość dźwigni o charakterze twardym, dotyczących technologii, ram prawnych, finansowania i funkcjonowania rynków.
To właśnie ten podział leży u podstawy green paperu, w którym John Elkington przewiduje przejście od soft sustainability do hard sustainability. Ten „miękki” zrównoważony rozwój to zmiana oparta na dobrowolności, przyrostowa, realizowana firma po firmie. Ten „twardy” to zmiana wiążąca, systemowa, skupiona na przeprojektowaniu całych rynków. Nie chodzi oczywiście o to, że jedno podejście jest złe, a drugie dobre, lecz o to, że trwająca obecnie zmiana jest przejściem z jednej ery do drugiej.
Zachęcam Was do przeczytania zarówno raportu, jak samego green paperu. Jeśli jednak szukalibyście w nim odpowiedzi na pytania „To co ja, specjalista ds. ESG w firmie X, powinienem teraz zrobić?”, „Z czym powinienem pójść do zarządu?”, „Jakie kompetencje powinienem przyswoić, żeby aktywnie uczestniczyć w tej zmianie w ciągu najbliższej dekady?”, to tych odpowiedzi nie znajdziecie. I to jest moje główne zastrzeżenie do tego dokumentu. Zgadzam się z jego tezami i z przedstawionymi wnioskami. Uważam jednak, że zatrzymuje się zbyt wcześnie, tj. na etapie meta analizy, i nie formułuje praktycznych rozwiązań na odwieczne pytanie „Co robić”. Planuję jednak wziąć udział w konsultacjach i mam nadzieję, że white paper zapowiedziany na grudzień pójdzie o ten jeden krok dalej.
Przed nami wyjątkowo ciekawa i burzliwa dekada w świecie sustainability. Warto byłoby mieć przewodnik, który wyznaczyłby przynajmniej część ścieżek, którymi moglibyśmy się poruszać 😊