Ustawa została ogłoszona 3 sierpnia 2026 r. i wchodzi w życie 18 sierpnia 2026 r. Wprowadza nowe obowiązki dotyczące równowagi płci w organach spółki, czyli w zarządzie i radzie nadzorczej. Nowe przepisy dotyczą spółek z siedzibą w Polsce, których co najmniej jedna akcja jest dopuszczona do obrotu na rynku regulowanym w co najmniej jednym państwie członkowskim; nie stosuje się ich do mikroprzedsiębiorców oraz małych i średnich przedsiębiorców (art. 90gb ust. 1–3). Płeć niedostatecznie reprezentowana to płeć, której przedstawiciele zajmują nie więcej niż 49% wszystkich stanowisk w tych organach (art. 90gb ust. 4).
Spółka ma obowiązek zapewnić równowagę płci w swoich organach. Ustawa uznaje ten obowiązek za spełniony, gdy jednocześnie:
Politykę równowagi płci przyjmuje walne zgromadzenie w drodze uchwały. Termin (art. 3 ustawy):
Polityka lub zastępujące ją regulacje powinny określać w szczególności zasady procesu doboru osoby na określone stanowisko mające na celu zapewnienie udziału płci niedostatecznie reprezentowanej w organach spółki, zasady wskazywania kandydata, programy rozwoju kariery dla kobiet i mężczyzn oraz strategię zarządzania zasobami ludzkimi. Odrębna polityka nie jest potrzebna, jeżeli inne regulacje przyjęte przez spółkę zawierają już wskazane w ustawie zasady. Spółka ma obowiązek udostępnienia na swojej stronie internetowej politykę albo zastępujące ją regulacje.
Zarząd albo rada administrująca co roku sporządza sprawozdanie o udziale kobiet i mężczyzn w organach spółki oraz o środkach podjętych dla zapewnienia równowagi płci; wykonanie tego obowiązku można powierzyć radzie nadzorczej (art. 90gi ust. 3). Pierwsze sprawozdanie należy przekazać właściwemu podmiotowi administracji rządowej do 31 października 2026 r. (art. 4 ustawy).
Sprawozdanie zawiera (art. 90gi ust. 2):
Sprawozdanie może stanowić wyodrębnioną część sprawozdania z działalności. Niezwłocznie po sporządzeniu spółka udostępnia je na swojej stronie internetowej. Niezależnie od publikacji spółka przekazuje sprawozdanie za rok poprzedni właściwemu podmiotowi administracji rządowej do 30 czerwca każdego roku, a jeżeli sprawozdanie stanowi wyodrębnioną część sprawozdania z działalności, w terminie 6 miesięcy od dnia zakończenia roku obrotowego, którego dotyczy.
Szczególny termin 31 października 2026 r. dotyczy przekazania pierwszego sprawozdania.
Ustawa nie przewiduje bezpośredniej kary pieniężnej za samo nieosiągnięcie celu 33%. Jeżeli spółka nie osiągnie celu w okresie objętym sprawozdaniem, wskazuje w nim przyczyny oraz wyczerpująco opisuje działania już podjęte i planowane. Jeżeli spółka nie spełnia któregokolwiek z dwóch warunków wymaganej reprezentacji, czyli progu zbliżonego do 33% lub obecności osób płci niedostatecznie reprezentowanej w każdym organie, przy kolejnych procesach doboru musi stosować szczególne zasady opisane poniżej. Zasady te przestają obowiązywać po spełnieniu obu warunków.
Proces doboru wymaga, aby:
Komisja Nadzoru Finansowego może nałożyć karę pieniężną do 500 000 zł za niewykonanie lub nienależyte wykonanie obowiązków dotyczących stosowania wymaganych zasad doboru osób do organów spółki, a także obowiązku corocznego sporządzania sprawozdania o udziale kobiet i mężczyzn w organach spółki oraz o środkach podjętych w celu zapewnienia równowagi płci (art. 90ge, art. 90gi ust. 1 i art. 96e ust. 2). Może również wydać spółce zalecenia służące zaprzestaniu naruszania tych obowiązków (art. 90gj). Ustawa nie wskazuje natomiast bezpośredniej kary pieniężnej za samo niezapewnienie, aby osoby płci niedostatecznie reprezentowanej zajmowały liczbę stanowisk najbardziej zbliżoną do 33% wszystkich stanowisk w organach spółki i były obecne w każdym z tych organów. W sankcjach z art. 96e ust. 2 nie wskazano również wprost niewykonania innych obowiązków, w szczególności nieprzyjęcia lub nieudostępnienia na stronie internetowej polityki równowagi płci, nieopublikowania sprawozdania na stronie internetowej ani nieprzekazania go właściwemu podmiotowi administracji rządowej. Nie można jednak wykluczyć, że określone naruszenia w tych obszarach zostaną uznane za niewykonanie lub nienależyte wykonanie obowiązków objętych sankcją. Zakres pojęcia „nienależyte wykonanie” oraz podejście do kwalifikowania poszczególnych naruszeń będą zależały od praktyki Komisji Nadzoru Finansowego i innych właściwych organów.
Dodatkowo poza sankcjami nakładanymi przez KNF ustawa określa również odpowiedzialność cywilną. Kandydat/ka, wobec którego/ej w procesie doboru naruszono opisane wyżej wymogi dotyczące kryteriów, porównania kwalifikacji lub pierwszeństwa przy równorzędnych kwalifikacjach, może żądać zadośćuczynienia w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę ustalone na dzień zakończenia procesu albo odszkodowania. Sprawa jest rozpoznawana zgodnie z przepisami postępowania cywilnego, lecz nie w trybie postępowania gospodarczego ani postępowania z zakresu prawa pracy. Jeżeli kandydat/ka należący/a do płci niedostatecznie reprezentowanej wykaże okoliczności pozwalające przyjąć, że posiadał/a kwalifikacje co najmniej równorzędne z kwalifikacjami wybranego/ej kandydata/ki płci przeciwnej, spółka musi wykazać, że nie naruszyła wymogów procesu doboru.
Warto zaznaczyć, że Prezydent RP podpisał ustawę i została ona ogłoszona w Dzienniku Ustaw, ale jednocześnie skierowana została do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli następczej. Ustawa obowiązuje i wiąże spółki od dnia wejścia w życie niezależnie od tego postępowania, jednak nie można wykluczyć, że TK w przyszłości nie stwierdzi niezgodności.
Kalendarium
3 sierpnia 2026 | 18 sierpnia 2026 | pierwsze walne zgromadzenie zwołane po 18 sierpnia 2026 | 31 października 2026 |
ogłoszenie ustawy | wejście ustawy w życie | przyjęcie polityki równowagi płci Jeżeli pierwsze walne zgromadzenie zakończy się w ciągu 2 miesięcy od wejścia ustawy w życie, politykę należy przyjąć w ciągu 4 miesięcy od tego dnia. | przekazanie pierwszego sprawozdania |
Obowiązki, terminy i sankcje
Obszar | Co należy zrobić? | Termin | Kary i roszczenia |
Równowaga płci w organach | Osoby płci niedostatecznie reprezentowanej powinny zajmować liczbę stanowisk najbardziej zbliżoną do 33% wszystkich stanowisk w organach spółki oraz być obecne w każdym z tych organów. | Ustawa nie określa odrębnego terminu osiągnięcia celu. Obowiązek zapewnienia równowagi płci ma zastosowanie od dnia wejścia w życie ustawy. Wyniki realizacji obowiązku będą musiały zostać przekazane w pierwszym sprawozdaniu do 31 października 2026 r. | Brak bezpośredniej kary za samo nieosiągnięcie celu 33%. Konieczne jest jednak wyjaśnienie przyczyn i wskazanie działań naprawczych w sprawozdaniu. Nie można wykluczyć, że określone naruszenia w tym zakresie zostaną uznane za niewykonanie lub nienależyte wykonanie obowiązków objętych sankcją. Będzie to zależało od praktyki organów. |
Polityka równowagi płci | Politykę przyjmuje walne zgromadzenie w drodze uchwały. Odrębny dokument nie jest wymagany, jeżeli odpowiednie zasady są już zawarte w innych regulacjach spółki. Politykę lub zastępujące ją regulacje należy udostępnić na stronie internetowej. | Co do zasady do zakończenia pierwszego walnego zgromadzenia zwołanego po 18 sierpnia 2026 r. Jeżeli zakończy się ono w ciągu 2 miesięcy od wejścia ustawy w życie, politykę należy przyjąć w ciągu 4 miesięcy od tego dnia. | Brak odrębnej kary pieniężnej wskazanej wyłącznie za nieprzyjęcie polityki. Nie można jednak wykluczyć, że określone naruszenia w tym zakresie zostaną uznane za niewykonanie lub nienależyte wykonanie obowiązków objętych sankcją. Będzie to zależało od praktyki organów. |
Sprawozdanie roczne | Sprawozdanie przedstawia udział kobiet i mężczyzn w organach, rodzaje zajmowanych stanowisk i podjęte środki. Gdy cel nie został osiągnięty, należy podać przyczyny oraz opisać działania podjęte i planowane. Sprawozdanie może stanowić wyodrębnioną część sprawozdania z działalności. Należy je niezwłocznie opublikować na stronie internetowej spółki oraz przekazać właściwemu podmiotowi administracji rządowej realizującemu zadania z zakresu równego traktowania. | Pierwsze sprawozdanie: do 31 października 2026 r. – jeżeli sprawozdanie stanowi wyodrębnioną część sprawozdania z działalności, przekazanie następuje w terminie 6 miesięcy od dnia zakończenia roku obrotowego, którego dotyczy. Publikacja na stronie internetowej: niezwłocznie po sporządzeniu. | KNF może nałożyć na spółkę karę pieniężną do 500 000 zł za niewykonanie lub nienależyte wykonanie obowiązku corocznego sporządzania sprawozdania. |
Dobór osób do organów | Kryteria muszą być ustalone przed rozpoczęciem procesu, neutralne, jasne, jednoznaczne i stosowane bez dyskryminacji. Wybór następuje na podstawie porównania kwalifikacji, a przy kwalifikacjach równorzędnych pierwszeństwo co do zasady przysługuje kandydatce/kandydatowi płci niedostatecznie reprezentowanej. | Przy kolejnych procesach doboru, dopóki spółka nie spełni obu warunków wymaganej reprezentacji. | KNF może nałożyć na spółkę karę pieniężną do 500 000 zł. Kandydat może dochodzić zadośćuczynienia w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę albo odszkodowania. |
Udostępnij
Polish Polish 
English
